Дагуур зурам (бозлог зурам)

Бүртгэлд сонгосон аймаг болон GPS байршлыг харуулна.

Монгол нэр

Дагуур зурам (бозлог зурам)

Латин нэр

Spermophilus dauricus

Зүйл

Spermophilus dauricus

Ангилал зүй

Хээрийн

Өвчин үүсгэгчийн төрөл

Spermophilus dauricus Brandt, 1843

RNQP статус

Өмнө бүртгэгдсэн

Хорио цээрийн статус

Энгийн

Шинж тэмдгийн тойм

Дагуур зурам нь хээр, хуурай хээрийн бүсэд тархсан, хөрсөнд нүх ухаж амьдардаг, өдрийн идэвхжилтэй мэрэгч амьтан юм. Ургамлын ногоон хэсэг, үр, үндэс болон бусад ургамлын гаралтай идэш тэжээл хэрэглэнэ. Өвлийн улиралд ичээнд орж, хавар дулаарахад идэвхжил нь сэргэдэг. Ихэвчлэн хавар үржилд орж, жилд нэг удаа төллөнө.

Морфологийн онцлог

Дагуур зурам нь богино хөлтэй, бор саарал зүстэй, харьцангуй богино сүүлтэй, хөрсөнд нүх ухаж амьдардаг мэрэгч юм. Тархсан газарт нүхний амсар, ухаж гаргасан шороо, идэш тэжээл хайсан мөр, ургамлын мэрэлтийн ул мөр ажиглагдана. Өдрийн цагаар идэвхтэй хөдөлж, аюул мэдрэх үед дохиолох авиа гарган нүхэндээ нуугддаг.

Үе шатны онцлог

Sciuridae

Монгол дахь тархалт

Байгаа

Аймаг/сум

Аймаг - Дорноговь, Аймаг - Дорнод, Аймаг - Завхан, Аймаг - Өмнөговь, Аймаг - Увс

Илэрсэн байршил

Хөнөөлт мэрэгчдийн судалгаа, аймаг: Дорноговь, Дорнод, Завхан, Өмнөговь, Увс. Тариалангийн талбай, түүний захаар тархсан; судалгааны дүгнэлтээр тарималд учруулах хөнөөл бага. Эх сурвалж: Хөнөөлт мэрэгчдийн судалгааны нэгтгэл, аймгуудын тайлан (Excel).

Тархалтын динамик

Монгол орны зүүн болон төвийн хээрийн бүсийн тохиромжтой амьдрах орчинд тохиолдоно. Мөн БНХАУ-ын хойд хэсэг, ОХУ-ын Өвөр Байгалийн бүсэд тархсан.

Тэмдэглэл

Судалгааны баримтаар нэмсэн. Овгийг судалгааны файлаас (Сэлэнгэ аймгийн ангилал зүйн хүснэгт) авсан. Эрсдэлийн түвшинг судалгааны «тохиолдоц бага, хөнөөл бага» дүгнэлтээр тогтоосон. ГАРААР ШАЛГАХ: хорио цээрийн ангилал түр «Зохицуулалттай хорио цээргүй» (эх сурвалжгүй, санг жишсэн); нэршлийг GBIF/COL-оор баталгаажуулах; тэмцэх арга бөглөөгүй. Биологийн онцлог (хөгжлийн үе шат, хэмжих нэгж): ангилал зүйн бүлгээр, 2026-10-18. Хорио цээрийн статус «Энгийн»: ХХААХҮС-ын 2015 оны А-90 тушаалын хавсралтын (2018 оны А-100-аар өөрчилсөн) Нэг, Хоёр жагсаалтад ороогүй, 2026-10-19.

Эх сурвалж

Хөнөөлт мэрэгчдийн судалгааны нэгтгэл, аймгуудын тайлан (Excel). Импортолсон: 2026-10-18.

Хөгжлийн үе шат

Нялх төл, Өсвөр нас, Нас бие гүйцсэн үе

Өсөлтийн хурд

Дунд

Популяцийн өсөлт

Өсөлттэй

Хооллолтын идэвх

Дунд

Амьдралын мөчлөгийн үе

III–IV сар: Өвлийн ичээнээс гарч, идэвхжил сэргэнэ. IV–V сар: Үржлийн үе эхэлж, хээл тогтоно. V–VI сар: Зулзага төрж, эхийн асаргаанд бойжино. VI–VIII сар: Залуу бодгалиуд бие даан идэш тэжээл хайж, өсөлт хөгжил явагдана. VIII–X сар: Өөх тосны нөөц хуримтлуулж, өвлийн ичээнд бэлтгэнэ. X–III сар: Өвлийн ичээний үе үргэлжилнэ.

Температурын бага

5°C

Температурын дээд

29°C

Үе дамжилт

Олон үе

Экологийн хүчин зүйл

Ургамлын бүрхэц

Хэмжих нэгж

га

Хяналт-шинжилгээний хугацаа

Үндсэн хугацаа: IV–IX сар. Хаврын улиралд ичээнээс гарсан бодгалийн идэвхжил, нүхний тоо, тархалтыг; зуны улиралд популяцийн нягтрал, үржил, ургамлын гэмтлийг; намрын эхэн үед ичээнд орохын өмнөх идэвхжил, тархалтад хяналт хийх шаардлагатай.