Тува барагчин

Бүртгэлд сонгосон аймаг болон GPS байршлыг харуулна.

Монгол нэр

Тува барагчин

Латин нэр

Alticola tuvinicus

Зүйл

Alticola tuvinicus

Ангилал зүй

Хээрийн

Өвчин үүсгэгчийн төрөл

Alticola tuvinicus

RNQP статус

Өмнө бүртгэгдсэн

Хорио цээрийн статус

Энгийн

Шинж тэмдгийн тойм

Тува барагчин нь байгалийн уулын экосистемийн бүрэлдэхүүн хэсэг бөгөөд тариалангийн гол хөнөөлт мэрэгч болох нь тогтоогдоогүй. Ургамлын ногоон хэсэг, үр, залуу найлзуураар хооллох явцад ургамалд хэсэгчилсэн гэмтэл үүсгэх боломжтой боловч эдийн засгийн хөнөөлийн түвшнийг тусгайлан үнэлэх шаардлагатай.

ТЭМЦЭХ АРГА

Хавар, зуны улиралд идэвхжил, үржлийн төлөв, тархалт, популяцийн нягтралыг үнэлж, намрын эхэн үед идэш тэжээлийн идэвхжил, амьдрах орчны өөрчлөлтийг тандалт хяналт хийх шаардлагатай.

Морфологийн онцлог

Тува барагчин нь жижиг биетэй, өтгөн үсэн бүрхүүлтэй, харьцангуй богино мөчтэй, уулархаг нутгийн хадархаг, чулуурхаг орчинд амьдрахад дасан зохицсон мэрэгч юм. Хад чулууны завсар, хөрсний хөндийд орогнож, ургамлын ногоон хэсэг, үрээр хооллох бөгөөд амьдрах орчны ойролцоо ургамлын мэрэлтийн ул мөр, ялгадас, идэш тэжээлийн үлдэгдэл ажиглагдаж болно.

Үе шатны онцлог

Cricetidae

Монгол дахь тархалт

Байгаа

Аймаг/сум

Аймаг - Увс

Илэрсэн байршил

Хөнөөлт мэрэгчдийн судалгаа, аймаг: Увс. Тариалангийн талбай, түүний захаар тархсан; судалгааны дүгнэлтээр тарималд учруулах хөнөөл бага. Эх сурвалж: Хөнөөлт мэрэгчдийн судалгааны нэгтгэл, аймгуудын тайлан (Excel).

Тархалтын динамик

Дэлхийн тархалт: Тува барагчин нь Төв Азийн уулархаг бүсийн хязгаарлагдмал тархалттай мэрэгч бөгөөд ОХУ-ын Өмнөд Сибирийн Тува орчим, Монгол орны баруун болон баруун хойд хэсгийн уулархаг нутагт тохиолдоно. Монгол орны тархалт: Монгол Алтай, баруун хойд нутгийн уулсын хадархаг, чулуурхаг энгэр, уулын хээр, өндөрлөг бүсийн ургамалжилттай орчинд тархах боломжтой.

Тэмдэглэл

Судалгааны баримтаар нэмсэн. Овгийг судалгааны файлаас (Сэлэнгэ аймгийн ангилал зүйн хүснэгт) авсан. Эрсдэлийн түвшинг судалгааны «тохиолдоц бага, хөнөөл бага» дүгнэлтээр тогтоосон. ГАРААР ШАЛГАХ: хорио цээрийн ангилал түр «Зохицуулалттай хорио цээргүй» (эх сурвалжгүй, санг жишсэн); нэршлийг GBIF/COL-оор баталгаажуулах; тэмцэх арга бөглөөгүй. Биологийн онцлог (хөгжлийн үе шат, хэмжих нэгж): ангилал зүйн бүлгээр, 2026-10-18. Хорио цээрийн статус «Энгийн»: ХХААХҮС-ын 2015 оны А-90 тушаалын хавсралтын (2018 оны А-100-аар өөрчилсөн) Нэг, Хоёр жагсаалтад ороогүй, 2026-10-19.

Эх сурвалж

Хөнөөлт мэрэгчдийн судалгааны нэгтгэл, аймгуудын тайлан (Excel). Импортолсон: 2026-10-18.

Хөгжлийн үе шат

Нялх төл, Өсвөр нас, Нас бие гүйцсэн үе

Үржлийн идэвхжил

Дунд

Өсөлтийн хурд

Дунд

Популяцийн өсөлт

Өсөлттэй

Хооллолтын идэвх

Дунд

Амьдралын мөчлөгийн үе

Үржлийн үе: Гол төлөв хавар, зуны улиралд үржлийн идэвхжил нэмэгдэнэ. Хээл тээлт: Ойролцоогоор 25–30 хоног үргэлжилнэ. Төллөлт: Нэг удаад ихэвчлэн 2–4 зулзага төрүүлнэ. Зулзагын бойжилт: Шинээр төрсөн зулзагууд эхийн сүүгээр бойжиж, аажмаар бие даан хооллох чадвартай болно. Өсвөр үе: Залуу бодгалиуд өсөж хөгжихийн зэрэгцээ газрын доорх хонгилын системд амьдрахад дасан зохицно. Нас бие гүйцэх үе: Бэлгийн бойжилтод хүрч, үржилд орсноор амьдралын мөчлөг давтагдана.

Температурын бага

5°C

Температурын дээд

35°C

Үе дамжилт

Хоёр үе

Экологийн хүчин зүйл

Ургамлын бүрхэц

Хэмжих нэгж

га

Хяналт-шинжилгээний хугацаа

Хавар, зуны улиралд идэвхжил, үржлийн төлөв, тархалт, популяцийн нягтралыг үнэлж, намрын эхэн үед идэш тэжээлийн идэвхжил, амьдрах орчны өөрчлөлтийг хянана.